Bewuster prompten: kleine vragen, grote impact

Waarom bewuster prompten meer uitmaakt dan je denkt

Leestijd: 3 minuten

Ik probeer al een aantal jaar bewuster te leven. Ik koop grotendeels tweedehands kleding, eet weinig vlees en probeer maximaal één keer per jaar te vliegen. Tegelijkertijd geef ik AI-workshops, voelt toch wel wat tegenstrijdig.

“Groene” prompt. Afbeelding gegenereerd met Microsoft Copilot, 2026.

Precieze cijfers per prompt zijn lastig te krijgen, omdat techbedrijven daar beperkt open over zijn. Maar meerdere publicaties laten wel dezelfde richting zien: een zoekopdracht met generatieve AI gebruikt doorgaans meer energie dan een klassieke webzoekopdracht. Schattingen komen uit op ongeveer vier tot vijf keer zoveel, en andere analyses zelfs hoger, afhankelijk van model, prompt en outputlengte¹².

In mijn workshops zie ik het vaak gebeuren. Mensen gebruiken AI alsof het een soort superslimme Google is. Even een vraag erin, nog een vraag, en dan nog eentje. Lekker snel en makkelijk. En het helpt niet dat de technologie zo is ontworpen dat die het gesprek graag gaande houdt, een beetje als die ene nieuwsgierige collega bij het koffieapparaat.

Waarom AI meer is dan een snelle zoekvraag

Een Google-zoekopdracht haalt vooral bestaande informatie op. Generatieve AI maakt telkens opnieuw een antwoord. Dat kost meer rekenkracht, en dus meer energie.

En het verschil zit niet alleen in het model, maar ook in je vraag. Onderzoek naar green prompt engineering laat zien dat betere prompts het energieverbruik en de operationele uitstoot flink kunnen verlagen. Kortom: hoe jij prompt, maakt dus wel degelijk uit³.

Vaak begint het al bij iets simpels: niet gelijk prompten, eerst een micro-pauze, kort nadenken en dan de prompt invoeren.

5 tips om groener te prompten

1. Houd je prompt kort en specifiek
Niet: “Kun je misschien iets creatiefs bedenken over AI en duurzaamheid en dat een beetje uitleggen?”

Wel: “Leg in 150 woorden uit hoe AI-gebruik invloed heeft op energieverbruik, voor niet-technische professionals.”

2. Vraag expliciet om een kort antwoord
Bijvoorbeeld:

• “Maximaal 5 bullets”

• “Niet langer dan 200 woorden”

Minder tekst betekent meestal ook minder rekenwerk, en dus minder energieverbruik.

3. Stop met eindeloos bijsturen
Het hoeft geen perfecte prompt gelijk te zijn, maar een hele vage prompt leidt gelijk tot vervolgprompts. Je vraagt aan je collega toch ook niet of zij “die ene Excel naar je kan opsturen”. Zoals er wordt gezegd in de wondere wereld van AI: context is koning.

4. Gebruik AI bewust, niet automatisch
Vraag jezelf af: moet dit echt met AI? Of kan ik dit ook zelf bedenken, googelen of opschrijven?

Niet elke taak hoeft door een zwaar model opgelost te worden. Dat is niet alleen zuiniger, het helpt ook om je kritisch denkvermogen actief te houden⁴.

5. Wees oké met ‘goed genoeg’
Elke extra vraag als “maak het nog iets beter” kost opnieuw energie. Niet alleen jouw energie, hallo perfectionisme, maar ook extra energie in de systemen die het antwoord genereren.

Handig is nog niet hetzelfde als verstandig

Ooit moesten we leren omgaan met e-mail, social media en smartphones. Dat ging ook met vallen en opstaan. Nu laten we steeds makkelijker denkwerk door AI doen. Handig, absoluut. Maar gemak is nog geen vrijbrief om zonder nadenken door te blijven prompten. Een beetje bewuster sturen voorkomt dat we met z’n allen, digitaal gezien, zonder routeplanner de sloot in rijden.

Geraadpleegde bronnen

1. Crawford, K. (2024, 20 februari). Generative AI’s environmental costs are soaring, and mostly secret. In dit overzichtsartikel wordt een veelgebruikte schatting genoemd dat generatieve AI-zoekopdrachten ongeveer vier tot vijf keer zoveel energie kunnen gebruiken als een conventionele webzoekopdracht.

2. International Energy Agency. (2025). Energy and AI. Dit rapport laat zien dat AI sterk bijdraagt aan de groei van elektriciteitsverbruik in datacenters en onderbouwt waarom bewuster AI-gebruik relevant is.

3. Podder, S., Date, H., & Murthy, S. (2026). Green prompt engineering for sustainable generative AI. Environmental Science and Ecotechnology. Deze studie beschrijft dat betere promptpraktijken in tests het energieverbruik en de operationele uitstoot met 32 tot 48 procent verlaagden.

4. Vigliarolo, B. (2025, 11 februari). Some workers are already outsourcing their brains to AI, The Register. Dit artikel bespreekt onderzoek van Microsoft Research en Carnegie Mellon University over de relatie tussen vertrouwen in AI en minder kritisch denken